Dolandırıcılık Suçu Cezası ve Nitelikli Halleri

dolandırıcılık suçu

Dolandırıcılık Suçu Cezası ve Nitelikli Halleri

Dolandırıcılık Suçu Cezası ve Nitelikli Halleri 960 524 Yasemin Berna Aslanbay

Dolandırıcılık suçu Türk Ceza Kanunu Madde 157 de tanımlanmıştır. Günümüzde internet üzerinden alışveriş sistemlerinin çok yaygın olarak kullanılıyor olması ve ödeme sistemlerinin neredeyse bir çoğunun online bankacılık sistemleri üzerinden yürütülmesi nedeniyle dolandıcılık ve suçun niteliğine göre nitelikli dolandırıcılık suçlarında çok fazla artış olmaya başlamıştır. Suçun mağduru veya faili olmak herkesin başına gelebilecek bir durumdur. İnsanlar çokca şu soruların cevabını bulmaya çalışmaktadır. Dolandırıcıya para gönderdim ne yapmalıyım? Nitelikli dolandırıcılıkla suçlanıyorum ne yapmalıyım? Dolandırılan bir kişi ne yapmalı? Bu soruların cevabını yazımızda vermeye çalışacağız.

Dolandırıcılık Suçu Nedir?

Dolandırıcılık suçu nedir? Dolandıcırılık suçu; Türk Ceza Kanunu’nda tanımlanan haliyle; hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak olarak tanımlanır. Dolandırıcılık, maddi veya manevi zarar vermek amacıyla aldatma veya yanıltma yoluyla haksız kazanç elde etmeyi ifade eder.

Dolandırıcılık Suçunun Cezası Ne Kadardır?

Dolandırıcılık suçunun cezası ne kadardır? Dolandırıcılık suçunu işleyen kişi, TCK Madde 157 ye göre; 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Basit dolandırıcılık olarak ta isimlendirilen dolandırıcılık suçunda, fail hileli davranışlarda bir kimseyi aldatıp, kendisine bir yarar sağlama eyleminde olmalıdır.

Türk Ceza Kanunu Madde 157’de şu şekilde tanımlanmıştır. “Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.

Dolandırıcılık Suçunun Unsurları Nelerdir?

Dolandırıcılık suçunun oluşması için bir takım unsurların da oluşması gerekmektedir. Aşağıda suçun unsurları ile ilgili başlıklar halinde bilgiler verilmiştir.

Fail ve Mağdur; Dolandırıcılık suçu herkes tarafından işlenebilir ve herkes bu suçun mağduru olabilir. Tüzel kişiler suça doğrudan fail olamaz.

Suçun Hukuki Konusu; İnsanın iradesinin özgürlüğü ve malvarlığına ilişkin varlık ve menfaatleridir.

Failin Hileli Davranışları; Failin mağduru aldatmak amacıyla gerçekleştirdiği fiilleri denir. Hileli davranışlar;  gerçeğe aykırı beyanlarda bulunmak, sahte belgeler düzenlemek, sahte kimlik düzenlemek gibidir.

Aldatma; Hileli davranışlarla mağdurun iradesini sakatlanır ve mağdur istemediği şekilde davranış gösterir.

Zarar; Mağdurun malvarlığında eksilme veya maddi kayıp meydana gelmesi.

Neden Sonuç İlişkisi; Hileli davranış ve mağdurun zararı arasında bağ bulunmalı.

Dolandırıcılık suçunda yukarıda sayılan unsurlar aranmakta, bir zararın olması, hileli ve aldatmaya yönelik bir davranışın bulunması gerekmektedir.

Dolandırıcılık Suçunun Kovuşturma ve Soruşturulma Usulü Nedir?

TCK da yer alan 157. ve 158. Maddeleri dolandırıcılık suçunun soruşturulması ve kavuşturulması şikayete bağlı değildir. Suçun işlenildiğinin öğrenildiği anda savcı re’sen soruşturmaya başlar. Mahkeme tarafından resen kovuşturma yapılır. Mağdurun şikayette vazgeçmesi durumunda dava düşmez, mahkeme sanığın suçlu olduğu kanaatine vardığında suçu kesinleşir. Suçun en basit hali için sekiz yıllık dava zamanaşımı süresi düzenlenmiştir. Yani suç hakkında en geç sekiz yıl içerisinde şikayet hakkı kullanılarak savcılığa suç duyurusunda bulunulmalıdır.

Dolandırıcılık sucunda uzlaşma sadece (TCK 157) basit nitelikli dolandırıcılık işlenmesi durumunda geçerlidir. Taraflar anlaşamazsa davaya devam edilir.

Özetleyecek olursak; dolandırıcılık suçu şikayete bağlı bir suç değildir. Suçun öğrenildiği anda soruşturmaya başlanır. Dolandırıcılık suçunda şikayetten vazgeçme söz konusu olmayabilir, mağdur şikayetten vazgeçebilir ancak, mahkeme sanığın suçlu olduğuna kanaat getirirse dava düşmez.  Dolandırıcılık suçunda zamanaşımı süresi 8 yıldır. Olayın öğrenildiği tarihten itibaren 8 yıl içinde dava açılmalıdır. Dolandırıcılık suçu sadece basit dolandırıclık kapsamında ise uzlaşmaya tabidir. Nitelikli dolandırıcılık suçu uzlaşma kapsamında değildir.

Dolandırıcılık Suçunda Yetkili Mahkeme Neresidir?

Dolandırıcılık suçunda yetkili mahkeme neresidir? Dolandırıcılık suçunda yetkili mahkeme suçun hangi madde kapsamına girdiğine göre değişmektedir. Örneğin TCK 157 kapsamında olan suçlarda Asliye Ceza Mahkemesi görevli iken TCK 158 kapsamında olan, nitelikli dolandırıcılık suçlarında ise Ağır Ceza Mahkemesi görevlidir. Davaya bakmakla yetkili mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesidir.

Nitelikli Dolandırıcılık Suçu Nedir?

Nitelikli dolandırıcılık suçu nedir? Nitelikli dolandırıcılık suçu; dolandırıcılık suçunun TCK 158. madde de tanımlanan halleri ile işlenmesi halinde ele alınan bir suç tipidir. TCK Madde 158 de nitelikli dolandırıcılık suçu için;

Dolandırıcılık suçunun;

  1. a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
  2. b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,
  3. c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
  4. d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle,
  5. e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
  6. f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
  7. g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
  8. h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,
  9. i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
  10. j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
  11. k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
  12. l) Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle,

İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.” şeklinde hüküm kurulmuştur.

Konu hakkında bir takım detayları içermesi nedeniyle dolandırıcılık suçu nedir başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

Nitelikli Dolandırıcılık Suçunun Cezası

Nitelikli dolandırıcılık suçunun cezası, 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezasıdır. Ancak, yukarıdaki maddelerde sayılan j, k ve l bentlerinde sayılan hallerde hapis cezasının alt sınırı 4 yıldan, adli para cezası ile suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz hükmü bulunmaktadır.

Dolandırıcılık Cezası Paraya Döner mi?

Dolandırıcılık suçundan ceza almış bir kimsenin cezası adli paraya döner mi, çevrilir mi? Kanuna göre; kasten işlenen suçlarda 1 yıl veya daha az süreli hapis cezası alan kişinin cezası adli para cezasına çevrilebilir. (TCK madde 50/1-a) Dolayısıyla para cezasına çevrilebilmesi için suçtan 1 yıl veya daha az ceza almak gerekir.

Dolandırıcılık Suçunda Cezanın Ertelenmesi

Cezanın ertelenmesi, hükmedilen hapis cezasının belirli şartlar altında infaz edilmemesi ve belirli denetim süresi içinde denetim altında tutulmasıdır. TCK Madde 51’de cezanın ertelenmesi şu şartlara bağlıdır: Ertelenecek hapis cezasının süresi iki yıl veya daha az olmalıdır. Daha önce kasıtlı suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkum edilmemiş olması. Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmiş olmasıdır. Görüleceği üzere dolandırıcılık suçunda cezanın ertelenmesi için; hapis cezasının 2 yıl veya daha az olması, daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı 3 aydan fazla hapis cezası alınmamış olması ve mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamemen giderilmiş olması gerekmektedir.

Dolandırıcılık Suçu HAGB

Dolandırıcılık suçu HAGB veya Nitelikli dolandırıcılık suçu HAGB, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için; mahkemece sanık hakkında verilen hapis cezasının 2 yıl veya daha az süreli hapis cezası olması veya adli para cezası olmalıdır. Bu durumda mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir.

Nitelikli Dolandırıcılıkla Suçlanıyorum Ne Yapmalıyım?

Nitelikli dolandırıcılık suçu ciddi yaptırımları olan bir suçtur. Dolayısıyla bu konuda hassas davranıp, özenle hareket  etmek gerekmektedir. Bu suçun faili ya da mağduru olmak herkesin başına gelebilecek bir durumdur. Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki, Türk Ceza Kanunu nitelikli suçun unsurlarını ve tüm detaylarını maddeler halinde belirtmiştir. Eğer böyle bir suçlama ile karşı karşıya kalıyorsanız, nitelikli dolandırıcılıkla suçlanıyorum ne yapmalıyım diye soruyorsanız şunları söyleyebiliriz.

Öncelikle; bu tür bir suçlama ile karşı karşıya kaldığınızda atmanız gereken adımlar son derece önemlidir.

  • Panik Yapmayınsakin kalmanız ve durumu objektif bir şekilde değerlendirmeye çalışmanız önemlidir.
  • Bir ceza avukatından destek alın. Nitelikli dolandırıcılık suçlamaları karmaşık ve ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle, bir uzman ceza avukatından profesyonel yardım almak hayati önem taşır. Bir avukat, yasal haklarınızı koruyacak ve en iyi savunma stratejisini belirleyecektir.
  • Suçlama ile ilgili tüm belgeleri, delilleri ve bilgileri toplayın. Avukatınızla paylaşacağınız bu bilgiler, davanızın savunmasında kritik rol oynayacaktır.
  • Avukatınıza karşı dürüst ve açık olun. Savunmanızın etkili olabilmesi için avukatınıza tam bilgi vermeniz gerekmektedir.
  • Davanızın her aşamasını dikkatle takip edin ve avukatınızın yönlendirmelerine uyun. Mahkeme çağrılarına ve diğer yasal bildirimlere zamanında yanıt vermek önemlidir.
  • Suçlamalarla ilgili kamuoyuna veya medyaya açıklama yapmaktan kaçının. Yanlış bir ifade, davanızın seyrini olumsuz etkileyebilir.

Nitelikli dolandırıcılıkla suçlandığınızda, uzman bir ceza avukatının desteği, haklarınızı korumanız ve en iyi savunmayı yapmanız için gereklidir. Profesyonel yardım alarak süreci en iyi şekilde yönetebilirsiniz.

Sosyal Medya Dolandırıcılığı

Günümüzde mobil telefonların sıkça kullanılması, buna ilişkin uygulamaların ve sosyal medya hesaplarının kullanım yoğunluğu ve insanların burada çokça vakit geçirmesi de sosyal medya ve internet dolandırıcılığı gibi kavramları karşımıza çıkartmaktadır. TCK Madde 158 de buna ilişkin olarak, f ve g maddelerinde konu ele alınmış ve f maddesinde “bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle”, g maddesinde ise “Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyledenilerek internet üzerinden veya sosyal medya üzerinden yaşanan dolandırıcılığı suçun unsurlarına göre nitelikli dolandırıcılık kapsamına alabilmektedir.

Bu konuda, sıkça yaşanan dolandırıcılık eylemlerinden dolayı da Emniyet Genel Müdürlüğü insanları, sosyal medya dolandırıclığı konusunda, uyarma yoluna gitmiştir.

Bu nedenle, sosyal medya üzerinden dolandırılmak veya internet dolandırıcılığına maruz kaldırğınızda; panik yapmadan, tüm delilleri hızlıca toplayarak hemen bir ceza avukatı yardımı almanız tavsiye edilir. Çünkü gönderdiğiniz paranın karşı hesaba geçmeden gerekli işlemlerin yapılması, savcılıkta hızlıca suç duyurusunda bulunulması ve durumun takibi önemlidir.

Sonuç

Dolandırıclık suçu ve nitelikli dolandırıclık suçu, günümüzde internet ve buna bağlı iletişim kanallarının yaygın bir şekilde kullanılması nedeniyle sıkça karşılaşılan bir durumdur. Bu suçun mağduru veya faili olmak herkesin başına gelebilecek bir durumdur. Öncelikle her iki durumda da gerekli önlem alınarak bir ceza avukatı ile temasa geçmek, delillerin karartılmadan haklarınızı elde etmek adına önemlidir.

Yasemin Berna Aslanbay

Avukat Yasemin Berna Aslanbay, 2015 yılında Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur. Avukatlık stajını bitirmesinin ardından yaptığı mesleki faaliyetlerinin ardından Aslan & Duran Hukuk Bürosu kurucu avukatı olarak meslek hayatına devam etmektedir. Aynı zamanda Adalet Bakanlığı Arabuluculuk siciline kayıtlı arabulucudur. İş hukuku uzman arabulucusu olarak özellikle Ankara iş hukuku ve Ankara ticaret hukuku uyuşmazlıklarında arabuluculuk yapmakta olan Avukat Yasemin Berna Aslanbay evli ve 2 çocuk annesidir.

All stories by:Yasemin Berna Aslanbay

Leave a Reply